Wat zegt de vacht over de gezondheid van je paard?

Net als bij ons mensen is de huid ook bij het paard het grootste orgaan. Als de huid in goede conditie is, is de vacht doorgaans ook gezond. Veel veranderingen in de vacht zijn in de meeste gevallen inderdaad te wijten aan huidaandoeningen, maar ze kunnen ook interne oorzaken hebben, zoals stofwisselingsziekten.

Paard met een zijdezachte, glanzende vacht bij zonsondergang

Wat de vacht van je paard je vertelt over zijn gezondheid en met welke eenvoudige maatregelen je de vachtgezondheid van je paard kunt waarborgen, lees je in het tweede deel van onze serie.

Waarom is een gezonde vacht zo belangrijk voor paarden?

De vacht van je paard vormt de buitenste „laag“ en vervult diverse beschermende functies, waaronder:

  • Bescherming tegen invloeden van buitenaf (weersomstandigheden, insecten, verwondingen, zonlicht)
  • Tastzin
  • Thermoregulatie (door de haren rechtop te zetten kan het paard zich nog beter tegen de kou beschermen)
  • Vacht & huid als eerste barrière van het immuunsysteem tegen ziekteverwekkers of ongedierte

In die zin is een verzorgde vacht niet alleen om puur esthetische redenen belangrijk. Met een gezonde vacht kan je paard zichzelf goed beschermen tegen ziektes en parasieten, en het verhoogt zijn welzijn en daarmee ook zijn mentale gezondheid.

Hoe ziet een gezonde vacht eruit?

De vacht van je paard zou er idealiter glad en zijdezacht glanzend uit moeten zien. De haargroei moet gelijkmatig zijn, geen kale plekken vertonen en vrij zijn van roos. Het lange haar moet dicht zijn en een stevige haarstructuur hebben. Als je paard voornamelijk op de weide of in een open stal wordt gehouden, zul je merken dat je paard een andere opvatting heeft over vacht- en lichaamsverzorging en zich liever in de modder en het zand wentelt. Dat is volkomen in orde en hoort zelfs bij een diervriendelijke verzorging, want de modderlaag die hierdoor wordt aangebracht, biedt je paard niet alleen een natuurlijke bescherming tegen insecten en de zon, maar zorgt er ook voor dat het dode huidcellen en haren kwijtraakt – vooral in de ruiperiode dus een belangrijk onderdeel van de lichaamsverzorging.

Paard met een zijdezachte, glanzende vacht
Zijdeachtig glanzend en egaal – zo hoort een gezonde vacht eruit te zien.

Wat zegt de conditie van de vacht over de gezondheid van mijn paard?

Dof en glansloos, kale plekken, ongelijkmatige vacht, roos of bloederige schuurplekken. De vacht en daarmee ook de huid van je paard kunnen allerlei veranderingen vertonen. De oorzaken kunnen net zo divers zijn:

Paard met onregelmatige haargroei
Problemen bij de vachtwisseling en ongelijkmatige vachtgroei kunnen wijzen op het Cushing-syndroom.
  • Huidaandoeningen (zomereczeem, moede, huidschimmels)
  • Parasieten (haarluis, luizen)
  • Worminfecties
  • Stofwisselingsziekten (Cushing)
  • Tekorten aan voedingsstoffen
  • Slecht zittende ruitersuitrusting
  • Gedragsafwijkingen door te veel stress, te weinig bezigheid enz. (staartschuren)

Hoe kan ik aan het uiterlijk van de vacht zien wat er met mijn paard aan de hand is?

Het is niet altijd eenvoudig om te achterhalen waarom je paard veranderingen in de vacht vertoont. Verschillende aanwijzingen kunnen je hierbij helpen, zoals het uiterlijk, de aangetaste plekken, bijkomende symptomen of gedragsveranderingen.

We hebben een overzicht samengesteld met de meest voorkomende veranderingen in de vacht en de mogelijke oorzaken.

Houd er rekening mee dat deze lijst geen vervanging is voor veterinair advies en dat je bij twijfel altijd je dierenarts moet raadplegen.

Een vrouw - van achteren gefotografeerd - borstelt de nek van haar paard met een striegel.
Houd tijdens het strijken de conditie van de vacht en de huid goed in de gaten en raadpleeg bij twijfel je dierenarts als je veranderingen opmerkt.
How ziet de vacht eruit?Wat zou de oorzaak kunnen zijn?
dof, glansloos, ruigTekorten of chronische aandoeningen (met name aan de nieren en lever)
overmatige talgproductie (plakkerige / „stoffige“ handen na het aaien)Aanwijzing voor stofwisselings- of nierproblemen
Onregelmatige vacht, krullende haarstructuur, overmatige haargroeiVermoeden van het syndroom van Cushing
Schilferige & korstige vachtVermoeden van mijtbesmetting, ter hoogte van de kootgewrichten Vermoeden van rotkreupel
Cirkelvormige haaruitvalVermoeden van schimmelinfectie
Schuurplekken, met name aan de manen en staartrandVermoeden van zomereczeem, gedragsstoornissen
Kaalgeschuurde staartrand zonder verdere eczeem op het lichaam (zie zomereczeem)Vermoeden van worminfectie
Schuurplekken ter hoogte van de rij-uitrustingSlechte pasvorm van rij-uitrusting (met name zadel & hoofdstel)
Verdikte huidplekken, wratachtige huidveranderingen tot grotere gezwellenVermoeden van equine sarcoïdose
„Hongerharen“ (verspreid lange haren, vooral aan de onderkant van het lichaam)Stoornis in de stofwisseling, tekorten, verstoorde ontgifting van de lever
Een schilferige staart
Een schilferige staart is vaak een typisch symptoom van zomereczeem, maar kan ook verband houden met een worminfectie of gedragsafwijkingen.
Hongerharen
„Hongerharen“ hebben niets te maken met een hongerig paard. Hier en daar groeien er aan de onderkant van het paard buitengewoon lange haren; deze komen vaak voor bij de wintervacht en duiden op een verstoorde stofwisseling.
Equien sarkoom
Verhoonde huid, wrattenachtige gezwel – het equien sarkoom kan vele gezichten hebben en vooral in een vroeg stadium worden verward met een onschuldiger schimmelinfectie. Als je verdenking hebt, moet je meteen je dierenarts raadplegen!

Wat kun je doen voor een gezonde haargroei?

Zadel en zadeldek over een houten schutting
Zadel en hoofdstellen zouden regelmatig aan een pasvormcontrole onderworpen moeten worden.

1. Pasvorm van de rij-uitrusting

Controleer regelmatig de pasvorm van de rij-uitrusting. Let erop dat je vooral de pasvorm van het zadel altijd in de gaten moet houden, aangezien de lichaamsbouw van je paard, afhankelijk van gezondheidstoestand, leeftijd en trainingsvolume, continu verandert. Hier kunnen dan snel schuur- of drukplekken ontstaan, die in het ergste geval zelfs tot kale plekken in de vacht kunnen leiden.

2. Adequate vachtverzorging

Het dierlijke begrip van vacht- en lichaamsverzorging wijkt sterk af van onze definitie. Uitgebreid wentelen en schrobben hoort er instinctief bij, het bevordert de doorbloeding van de huid en daarmee ook de gezonde vachtgroei. Jouw paard mag tijdens trainingspauzes best wel eens zijn modderpak „aanbehouden“ (met uitzondering van de hoeven – deze moeten dagelijks uitgekrabd en geïnspecteerd worden om verwondingen of problemen vroegtijdig te ontdekken). Voor het rijden moet je het echter grondig poetsen, om schuren door vuildeeltjes op de plaatsen waar de rij-uitrusting ligt te voorkomen. Ook intensief groomen en een uitgebreide paardendouche voor een wedstrijd, en het gebruik van vachtglanssprays, is in orde, zolang deze middelen niet dagelijks worden toegepast.

Vrouw wast paard met rubberen handschoenen
Voor de wedstrijd is een uitgebreide paardendouche verplicht. Vaker hoef je je paard echter niet te wassen.
Massages zijn goed voor de ziel en de huid

Als je je paard eens iets bijzonders wilt geven, zal het zeker genieten van een kleine massage tijdens de poetssessie. Massages bevorderen de doorbloeding van de huid en dragen zo ook bij aan een gezonde haargroei.

Als je paard zich graag uitgebreid schrobt, moet je hem ongevaarlijke schrobmogelijkheden bieden in de vorm van schuur- en massagestrepen.

Voor een heerlijke massage

  • Voeg product toe aan favorieten
    SHOWMASTER poetshandschoen Groomy - 432063

    SHOWMASTER

    4.0 Klantoordeel over het product 6

    poetshandschoen Groomy

    14,90 €
    4.0 Klantoordeel over het product 6
  • Voeg product toe aan favorieten
    SHOWMASTER noppenborstel Soft - 431957

    SHOWMASTER

    4.7 Klantoordeel over het product 12

    noppenborstel Soft

    7,99 €
    4.7 Klantoordeel over het product 12
  • Voeg product toe aan favorieten
    SHOWMASTER relax massage roskam - 431538

    SHOWMASTER

    4.1 Klantoordeel over het product 8

    relax massage roskam

    4,99 €
    4.1 Klantoordeel over het product 8
  • Voeg product toe aan favorieten
    SHOWMASTER massagehandschoen - 431482

    SHOWMASTER

    5.0 Klantoordeel over het product 1

    massagehandschoen

    3,99 €
    5.0 Klantoordeel over het product 1
  • Voeg product toe aan favorieten
    SHOWMASTER schuur- en massageborstel Deluxe - 450645

    SHOWMASTER

    4.5 Klantoordeel over het product 2

    schuur- en massageborstel Deluxe

    54,90 €
    4.5 Klantoordeel over het product 2
  • Voeg product toe aan favorieten
    Kramer schuur- en massageborstel - 450249

    Kramer

    4.1 Klantoordeel over het product 7

    schuur- en massageborstel

    19,90 €
    4.1 Klantoordeel over het product 7
  • Voeg product toe aan favorieten
    SHOWMASTER poets- en massagemat - 450203

    SHOWMASTER

    4.2 Klantoordeel over het product 4

    poets- en massagemat

    18,90 €
    4.2 Klantoordeel over het product 4
Twee paarden in het herfstzonlicht
Veel beweging, sociale contacten met soortgenoten en een soortspecifieke voeding zijn de pijlers van een gezonde vacht.

3. Passende verzorging

Of een paard zich prettig voelt en gezond is, zie je meestal al op het eerste gezicht aan zijn glanzende vacht. Voor het behoud van de gezondheid van je viervoeter is een passende verzorging dan ook essentieel. Voldoende bezigheid, een rustige omgeving, contact met soortgenoten in een harmonieuze kudde en stalhygiëne zijn daarbij de belangrijkste factoren.

4. Voer voor een gezonde vacht

Vaak zijn het voedingsstoffentekorten die de vacht dof maken. Met name tijdens de vachtwisseling gebruikt de stofwisseling van je paard meer bronnen dan gewoonlijk om het nieuwe haar te vormen. Dit kan het voedingsstoffenevenwicht verstoren. Een voedingssupplement met zink, koper, seleen, biotine en de vitaminen B en E is belangrijk voor een gezonde haargroei en een intacte huidfunctie. Plantaardige ondersteuning voor een zijdezachte, glanzende vacht vind je in zwarte komijn, lijnzaad en mariadistel.

Supplementen voor de vachtwisseling
Vooral tijdens de vachtwisseling kan voedingssupplementen de gezonde vachtgroei ondersteunen.

Voeding voor een gezonde en glanzende vacht

  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle lijnzaad geel - 490993

    Original Landmühle

    5.0 Klantoordeel over het product 4

    lijnzaad geel

    (4,98 € / 1 kg)
    24,90 €
    5.0 Klantoordeel over het product 4
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle lijnzaadolie - 490533

    Original Landmühle

    4.9 Klantoordeel over het product 35

    lijnzaadolie

    (9,99 € / 1 l)
    vanaf 9,99 €
    4.9 Klantoordeel over het product 35
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle lijnzaad pellets - 490535

    Original Landmühle

    4.8 Klantoordeel over het product 25

    lijnzaad pellets

    (4,38 € / 1 kg)
    21,90 €
    4.8 Klantoordeel over het product 25
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle mariadistelolie - 490596

    Original Landmühle

    4.6 Klantoordeel over het product 7

    mariadistelolie

    (12,90 € / 1 l)
    12,90 €
    4.6 Klantoordeel over het product 7
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle mariadistelzaden - 490605

    Original Landmühle

    5.0 Klantoordeel over het product 1

    mariadistelzaden

    (14,60 € / 1 kg)
    21,90 €
    5.0 Klantoordeel over het product 1
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle zink booster - 490878

    Original Landmühle

    4.7 Klantoordeel over het product 7

    zink booster

    (24,90 € / 1 kg)
    24,90 €
    4.7 Klantoordeel over het product 7
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle Zink Liquid - 490949

    Original Landmühle

    Zink Liquid

    (27,90 € / 1 l)
    27,90 €
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle Biotine Booster - 490874

    Original Landmühle

    5.0 Klantoordeel over het product 5

    Biotine Booster

    (34,90 € / 1 kg)
    34,90 €
    5.0 Klantoordeel over het product 5
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle poedermix ImmunStark - 490965

    Original Landmühle

    poedermix ImmunStark

    (32,90 € / 1 kg)
    32,90 €
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle Vachtglans - 490824

    Original Landmühle

    5.0 Klantoordeel over het product 4

    Vachtglans

    (16,90 € / 1 kg)
    16,90 €
    5.0 Klantoordeel over het product 4
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle Selenium + - 490775

    Original Landmühle

    5.0 Klantoordeel over het product 1

    Selenium +

    (22,42 € / 1 kg)
    26,90 €
    5.0 Klantoordeel over het product 1
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle Biotine + - 490773

    Original Landmühle

    5.0 Klantoordeel over het product 1

    Biotine +

    (29,08 € / 1 kg)
    34,90 €
    5.0 Klantoordeel over het product 1
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle super snoepjes - glanzende vacht - 490819

    Original Landmühle

    5.0 Klantoordeel over het product 1

    super snoepjes - glanzende vacht

    (7,99 € / 1 kg)
    7,99 €
    5.0 Klantoordeel over het product 1
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle zwarte komijnolie - 490597

    Original Landmühle

    5.0 Klantoordeel over het product 2

    zwarte komijnolie

    (49,80 € / 1 l)
    vanaf 24,90 €
    5.0 Klantoordeel over het product 2
  • Voeg product toe aan favorieten
    Original Landmühle zwarte komijn - 490537

    Original Landmühle

    3.3 Klantoordeel over het product 3

    zwarte komijn

    (3,58 € / 1 kg)
    17,90 €
    3.3 Klantoordeel over het product 3
Een vrouw geeft haar paard met behulp van een spuit een ontwormingsmiddel in de mond.
Regelmatige wormenkuur is belangrijk voor het behoud van de gezondheid van het paard.

5. Regelmatige gezondheidscheck

Het is enorm belangrijk om de gezondheid van je paard goed in de gaten te houden, want als een paard ziek is, kan dat ook leiden tot veranderingen in de vacht. Observeer je paard en raadpleeg je dierenarts als je iets ongebruikelijks opmerkt. Veel aandoeningen kunnen vroegtijdig effectief worden behandeld. Ook ontworming is in dit verband een must!