Français
Wat zeggen paardenvijgen over de gezondheid van je paard?
Waar herken je dat je paard gezond is? Er zijn veel tekenen om de gezondheidstoestand en het welzijn van je paard in te schatten. Glanzende vacht, stevige hoeven, een oplettende en waakzame blik…in onze nieuwe adviesreeks zullen we er nog enkele van belichten. Wat vaak snel weggevaagd wordt, kan eveneens een belangrijke indicator zijn voor de gezondheid van je paard – de paardenvijgen.
In het eerste deel van onze serie nemen we de paardenvijgen in de meest letterlijke zin van het woord uit elkaar. Naast gezondheidsproblemen kunnen de achtergebleven resten van je paard je ook verhelderende opmerkingen geven over de voeding en de mentale toestand van je paard. Het loont dus om er een nadere blik op te werpen!
Zo moet paardenvijgen eruit zien
De mest van een gezond paard is groenbruin. De afzonderlijke mestballen zijn stevig en glanzend, breken gemakkelijk wanneer je erop stapt en de vezels die ze bevatten hebben een gelijkmatige structuur. Ze hebben een vrij neutrale geur.
Aan de hand van de beschrijving van de ideale paardenvijgen kun je al zien welke criteria een belangrijke rol spelen bij de beoordeling van de paardenvijgen: naast de kleur zijn vooral de consistentie en de geur belangrijke aanwijzingen. Maar ook de frequentie speelt een belangrijke rol.
Hoe vaak mest mijn paard?
Wist je dat een paard ongeveer elke 30 tot 90 minuten en dus tot wel 12 keer per dag mest? Dit verschilt afhankelijk van de manier van huisvesting, zo mesten paarden die in de wei lopen doorgaans vaker. In ieder geval pendelt de frequentie zich in.
Als het paard vaker of minder vaak dan normaal mest, moet je het goed in de gaten houden. Bij een overstap naar ander voer (bijvoorbeeld bij het overgaan op weiland) kan het best enkele dagen of weken duren voordat de spijsvertering is aangepast.
- Als er onlangs geen veranderingen in de voeding zijn geweest en je andere gedragingen zoals rusteloosheid, overmatig rollen enz. observeert, raadpleeg dan je dierenarts om ziekten in het spijsverteringsstelsel uit te sluiten!
- Ook een verhoogd stressniveau kan ertoe leiden dat je paard vaker ontlasting afzet.
Wat de kleur van paardenvijgen zegt
Laat me de mest van je paard zien en ik zeg je wat het eet! Aan de kleur van paardenuitwerpselen kun je voornamelijk de voeding van je paard aflezen.
Terwijl groenbruine mest wijst op een evenwichtige voeding tijdens het weideseizoen, verschijnt hij bij voeding in de winter met hooi en haver eerder geelachtig.
Bij deze krachtige kleuren moet je beter opletten
Geel – duidt op zogenaamde stromest en daarmee op een te hoge stro-inname of te veel krachtvoer. Door de slechte verteerbaarheid en het ligninegehalte van stro bestaat er een risico op koliek.
- Verminder absoluut de opname van stro en krachtvoer.
Groen – wijst op weidegang en te veel vers gras. Gras passeert de darmen relatief snel, zodat de kleur zich niet uitgebreid verandert. Als het paard geen extra hooi krijgt, kunnen de voedingsstoffen uit gras ook niet voldoende door het lichaam worden opgenomen.
- In geval van te groene ontlasting, voer extra hooi om de spijsvertering te vertragen.
Grijs – wijst op toediening van te veel olie.
- Controleer de dosering als je oliën toedient.
Rood of zwart – wijst op bloed in het spijsverteringsstelsel. Het kan gaan om ontstekingsprocessen of bloedingen.
- Neem in zo’n geval onmiddellijk contact op met de dierenarts!
- Let op: ook voedingsbestanddelen kunnen de ontlasting van je paard lichtrood kleuren, zoals bijvoorbeeld rode biet of bietenpulp!
Wat hebben paardenvijgen met perziken te maken?
De grootte van de paardenvijgen is grofweg afhankelijk van de lichaamsmaten. Over het algemeen zijn de mestballen bij een groot paard perzikgroot, bij pony’s natuurlijk kleiner.
Maar of het nu een Tinker of een Falabella is – ze moeten stevig zijn en bij lichte druk goed te verdelen.
De consistentie van paardenvijgen is een directe indicator voor spijsverteringsproblemen. En deze kunnen in feite al in de paardenbek beginnen.
Paardenuitwerpselen bevatten grove vezels of nog hele graankorrels
Je paard kauwt het voer duidelijk niet voldoende.
- Controleer de toestand van de tanden
- Bij paarden die het voer te snel naar binnen schrokken, kunnen fijnmazige hooinetten helpen
Het paard heeft diarree en heeft mestwater:
Hier kunnen verschillende oorzaken aan ten grondslag liggen:
- Ontstekingsprocessen in het spijsverteringsstelsel
- Parasitaire infecties
- Bacteriële infecties
- Stress
- Door voeding veroorzaakte verzuring (door hooi- of kuilvoer)
- Bedorven voer of het eten van giftige planten
- Te krachtig voer of te veel olie
- Radicale overstap naar ander voer (bijvoorbeeld door te snel weiden)
Wat je acuut kunt doen:
- Bied hooi en water aan
- Geen vers voer
- Voerhoutskool, Pectine Pro, psylliumschillen of biergist helpen de spijsvertering te reguleren en bevorderen het afvoeren van schadelijke stoffen
- Zorg voor elektrolytenvoorziening
- Als de diarree aanhoudt, raadpleeg dan onmiddellijk de dierenarts.
Het paard heeft last van constipatie en zet droge en harde ontlasting af, die doorgaans ook kleiner is dan normaal:
Ook hier komen verschillende oorzaken in aanmerking:
- Onvoldoende waterinname
- Te weinig beweging
- Aandoeningen aan de endeldarm
- Te veel krachtvoer
Wat je acuut kunt doen:
- Bij constipatie bestaat er kans op koliek! Neem bij verdere symptomen (onrust, gebrek aan eetlust, rollen) onmiddellijk contact op met de dierenarts!
- Meer beweging mogelijk maken
- Extra water aanbieden
- Met Original Landmühle MagenWohl de spijsvertering op gang brengen
- Als het paard de neiging heeft om stro te eten, bodembedekking heroverwegen.
Wat is het verschil tussen diarree en mestwater?
Mestwater ontstaat door darmbewegingen waarbij de paardenvijgen door persbewegingen vocht verliezen en voor of na het uitwerpselen apart naar buiten komen. De paardenvijgen hebben daarentegen een normale consistentie, wat bij echte diarree niet het geval is. Over het algemeen vormt mestwater geen medisch probleem, Als er echter voortdurend grote hoeveelheden ontlastingswater worden uitgescheiden, kan dit wijzen op stress of op problemen die verband houden met de huisvesting en voeding, maar ook op nier- of hartaandoeningen. Neem daarom, zoals altijd, bij twijfel contact op met je dierenarts!
Wat je kunt doen tegen zand in het spijsverteringskanaal
Verveling, te weinig voeraanbod, stress, voedingsstoffentekorten – sommige paarden nemen buitensporig veel zand op. Dat kan leiden tot zandkoliek.
Zo kun je ontdekken of jouw paard te veel zand in het spijsverteringskanaal heeft:
- Neem een verse ontlastingsproef en leg deze in een diepvrieszakje.
- Prak de paardenmest een beetje fijn in het zakje.
- Voeg vers water toe en sluit het zakje af met een knoop.
- Het zand zakt na enige tijd naar de bodem.
- Psylliumschillen kunnen helpen om het zand uit het spijsverteringskanaal te transporteren
- Controleer het voerrantsoen
- Bekijk of je iets kunt verbeteren op het gebied van huisvesting (meer beweging, conflicten in de kudde, enz.)
Darmparasieten bij paarden – het onzichtbare gevaar
Een misvatting is dat je ze altijd met het blote oog in de ontlasting kunt zien – darmparasieten. Als ze al duidelijk zichtbaar zijn, is het paard meestal al een ernstige worminfectie. Regelmatige ontwormingskuren, bijvoorbeeld met behulp van een selectieve methode en voorafgaande ontlastingsonderzoeken, zijn een must voor elk paard!
Aromatisch-kruidig? Paardenvijgen stinkt niet
Paarden zijn planteneters en daarom ruikt paardenmest niet zo sterk als de uitwerpselen van vleeseters. Velen beschrijven de geur zelfs als „aromatisch“ en „aangenaam“. Als de geur van de grote boodschap van je paard verandert in een scherp-zure lucht, kan het zijn dat de mest te zuur is geworden en er problemen in het spijsverteringsstelsel aanwezig zijn:
- Fermentatiestoornissen door te eiwitrijk voer
- Verstoorde darmflora
- Maagslijmvliesontsteking
- Tekenen van ernstige aandoeningen zoals hoefbevangenheid.
Wat je acuut kunt doen:
- Saprijk bijvoer en krachtvoer reduceren of voorlopig pauzeren
- meer hooi geven
- indien nodig de pH-waarde in de ontlasting meten met teststrips uit de apotheek (optimaal tussen 6,5 en 7, daaronder is er sprake van verzuring)
- als de pH-waarde over weken voortdurend daalt, neem dan contact op met de dierenarts!
Wil je alles nog eens rustig doorlezen?
Meer lezen: Serie Wat zegt …?
Deel 1: Wat zeggen paardenvijgen over de gezondheid van je paard?
Deel 2: Wat zegt de vacht over de gezondheid van je paard?
Deel 3: Wat de conditie van de hoeven van je paard zegt over de gezondheid van je paard