De juiste zadeltoebehoren: van singel tot stijgbeugelriem

Een aangepast zadel is van essentieel belang. Maar het moet ook op het paard worden bevestigd, de ruiter heeft houvast voor zijn voeten nodig en het zadel moet worden onderhouden en beschermd, zodat het jarenlang meegaat. Je moet dus ook over de juiste zadeltoebehoren beschikken! Onder de nuttige zadeltoebehoren vallen:

• Singels: korte singels of lange singels
• Stijgbeugels en stijgbeugelriemen
• Sjabrak of zadeldek
• Eventueel zadelpad, correctiepad of dergelijke
• Zadelhoes

Singel

Een singel houdt het zadel op de paardenrug en voorkomt dat het zadel met de ruiter naar de ene of de andere kant omlaag glijdt. Maar net zoals bij de zadels zelf, is er ook wat singels betreft een enorme keuze aan lengten en vormen die op de verschillende rompvormen van de paarden zijn afgestemd.

Korte singels worden vooral voor dressuurzadels en sommige barokke en Spaanse zadels gebruikt, dus zadels met een lange zadelflap en lange singelstoten. De correcte lengte van een korte singel wordt aan de hand van een gezadeld en aangesingeld paard bepaald. Het meetlint wordt van de onderkant van de zadelflap tot aan de onderkant van de zadelflap geplaatst. Van het meetresultaat wordt nog eens 30 cm afgetrokken. Lange singels daarentegen houden spring- en veelzijdigheidszadel op hun plaats. Om de correcte lengte van een lange singel te bepalen, wordt de lengte van het tweede gat (van onder) van de singelsloot van de ene kant naar het tweede gat (van onder) van de andere kant gemeten. Het meetresultaat staat gelijk aan de lengte van de singelstoot.

Vormtechnisch moet de singel net zo goed passen als het zadel. In de romp lopen namelijk erg veel spieren en fascia die bij een ongeschikte uitrusting beschadigd zouden kunnen raken. De volgende singels zijn verkrijgbaar:

• Anatomische singel: de riem is aan de voorkant en achter in het ellebooggebied ver uitgesneden. Anatomische singels zijn goed geschikt voor paarden met veel ruimte tussen elleboog en de welving van de ribben.

• Asymmetrische singel: de riem is alleen aan de voorkant in het ellebooggebied ver uitgesneden, de andere kant is recht. Asymmetrische singels zijn geschikt voor paarden met weinig ruimte tussen elleboog en de welving van de ribben.

• Maanvormige singel: de riem is alleen voor in het ellebooggebied uitgesneden en net als de ribbenboog naar voren toe gewelfd. Maanvormige singels zijn geschikt voor corpulente paarden met een smalle borst waarbij het zadel vaak naar voren glijdt.

• Atletische singels: deze singel is de tegenhanger van maanvormige singels. De elleboogvrijheid zit eveneens aan de voorkant, maar de singel is juist naar achteren toe gevormd. Atletische singels zijn daarom geschikt voor slanke paarden met een wigvormige romp waarbij het zadel meer naar achteren glijdt.

Wanneer zit de singel correct?

Idealiter bepaalt het zadel hoe de singel moet zitten. Want als het zadel op de juiste plek op de paardenrug ligt, geven de singelstoten ook de positie van de singels aan. Tussen singel en elleboog moet ruimte zijn voor een platte hand.

Als de singellengte correct werd opgemeten, dan stoot de elleboog van het paard niet tegen de gespen of singelranden, het paard maakt geen kortere passen. Dat geldt met name voor korte singels. De elleboog mag niet tegen de gespen stoten. In plaats daarvan moet de vastgegespte korte singel tot aan de onderste zadelflaprand lopen.

Stijgbeugelriemen en stijgbeugels

Voor de juiste houvast in het zadel of voor een ontlastende zit horen stijgbeugelriemen en stijgbeugels aan het zadel te zitten. De riemen worden aan de stijgbeugelhaken van de zadelboom bevestigd en kunnen dankzij de gaten op verschillende beenlengten worden ingesteld.

Naast de klassieke leren riemen waarvan het overtollige uiteinde in een lus van de zadelflap wordt gestoken, zijn er ook korte stijgbeugelriemen. Deze worden vaak voor vrijetijdszadels of zadels voor IJslanders gebruikt. Hierbij zit de gesp onder, direct bij de stijgbeugel en voorkomt hiermee een eventueel drukken in de binnenzijde van het bovenbeen.

Om het zadelleer te beschermen, kun je zachte stijgbeugelhoezen over de stijgbeugels trekken. Deze voorkomen dat vuil of het materiaal van de stijgbeugels krassen op het zadelleer veroorzaakt.

Sjabrakken, zadeldekjes en zadelpads

Zadelonderleggers hebben niet de taak om de pasvorm van het zadel te corrigeren. Veeleer beschermen zij het zadelleer tegen paardenzweet en vuil. Ze zijn in verschillende kleuren en ontwerpen verkrijgbaar en geven de paardenoutfit een speciale uitstraling. Terwijl zadeldekken in de vorm van het zadel zijn gesneden, hebben sjabrakken een rechthoekige vorm en bieden dus meer stof dat onder het zadel uitkomt. Sjabrakken en zadeldekjes zijn niet alleen in verschillende maten, maar ook met uiteenlopende zwaartepunten verkrijgbaar.

Onder een springzadel past bijvoorbeeld geen dressuursjabrak, omdat anders de naar voren getrokken zadelflap op de naad zou duwen. Veelzijdigheidssjabrakken passen onder talloze zadels.

Zadelpads, zoals gelpads, correctiepads of keilkussens, zijn voor een tijdelijke correctie van een niet-passend zadel geschikt. Zij kunnen de onevenwichtigheid van de zadelpositie tijdelijk terug in evenwicht brengen, bijvoorbeeld als het paard tijdens de rust na letsel veel spieren heeft verloren en nu weer in de opbouwtraining zit. Maar in principe moet altijd eerst het zadel worden aangepast om het in evenwicht te brengen.